مندموس: شکایت از تأخیر غیرمعقول IRCC

مندموس چیست — و چه نیست

مندموس راهکاری قدیمی در دادگاه است: دستوری که یک نهاد عمومی را به انجام یک وظیفهٔ قانونی ملزم می‌کند. Federal Courts Act آن را در فهرست راهکارهایی آورده که دادگاه فدرال می‌تواند علیه یک هیئت، کمیسیون یا مرجع فدرال صادر کند (s. 18(1)(a))، و s. 44 می‌افزاید که در صورتی که دادگاه آن را «عادلانه یا مناسب» بداند، می‌تواند مندموس صادر کند.

آنجا که دادرسی قضایی خواسته می‌شود، s. 18.1(3)(a) به دادگاه فدرال اجازه می‌دهد یک مرجع فدرال را به برداشتن گامی که به‌ناحق از برداشتن آن خودداری کرده، یا در برداشتن آن «تأخیر غیرمعقول» کرده است، ملزم کند. در حوزهٔ مهاجرت، وقتی درخواستی نزد IRCC مانده و هیچ تصمیمی گرفته نشده، به سراغ مندموس می‌روند.

آنچه مندموس انجام نمی‌دهد:

• راهی برای رسیدن به یک نتیجهٔ مشخص نیست. آنچه دادگاه ممکن است دستور دهد به پرونده بستگی دارد، و تصمیمی که پس از دستور به تصمیم‌گیری صادر می‌شود می‌تواند رد باشد.
• پاسخ معمول به رد درخواست نیست. رد درخواست معمولاً از راه دادرسی قضایی که رسیدگی متفاوتی است، مورد اعتراض قرار می‌گیرد.

اختیار مربوط به تأخیر در s. 18.1(3)(a) متوجه پرونده‌ای است که بدون تصمیم مانده است، مثلاً پرونده‌ای که مدت طولانی و بدون توضیح «در حال بررسی» نشان داده می‌شود.

معیار حقوقی

معیارهایی که دادگاه‌ها برای مندموس به کار می‌برند از رویهٔ قضایی می‌آید، و این راهنما آن‌ها را خلاصه نمی‌کند. وکیل می‌تواند معیار فعلی و نحوهٔ اعمال آن توسط دادگاه فدرال را توضیح دهد.

آنچه قوانین مدون فراهم می‌کنند، چارچوب پیرامون درخواست است:

• دادگاه فدرال دادگاهی است که می‌تواند علیه یک هیئت یا مرجع فدرال مندموس صادر کند (Federal Courts Act, s. 18(1)(a)).
• در امور ناشی از Immigration and Refugee Protection Act، دادرسی قضایی با درخواست اجازه (leave) به دادگاه فدرال آغاز می‌شود (IRPA, s. 72(1)).
• در دادرسی قضایی، دادگاه می‌تواند مرجع فدرالی را که «تأخیر غیرمعقول» کرده است به اقدام ملزم کند (Federal Courts Act, s. 18.1(3)(a)).
• مندموس را می‌توان در مواردی که دادگاه آن را «عادلانه یا مناسب» بداند، بدون قید یا با شرایطی که دادگاه عادلانه می‌داند، صادر کرد (Federal Courts Act, s. 44).

اینکه آیا باید پیش از هر چیز درخواستی کتبی برای تصمیم‌گیری پروندهٔ مربوط به IRCC فرستاد یا نه، به واقعیت‌های پرونده بستگی دارد و وکیل می‌تواند مشورت بدهد.

چه زمانی تأخیر «غیرمعقول» است؟

عبارت قانون می‌پرسد که آیا مرجعی «تأخیر غیرمعقول» کرده است (s. 18.1(3)(a)). نکاتی که ممکن است مرتبط باشند:

1. مدتی که پرونده باز بوده، در مقایسه با آنچه نوع درخواست معمولاً به آن نیاز دارد
2. اینکه آیا متقاضی در تأخیر سهم داشته است، مثلاً با فرم ناقص یا درخواستی که بی‌پاسخ مانده
3. اینکه آیا IRCC توضیحی ارائه کرده و آیا آن توضیح استوار است

پرونده‌ای که کار مستمر را نشان می‌دهد ممکن است متفاوت از پرونده‌ای دیده شود که صرفاً مانده است. این پرسش‌ها بر پایهٔ مدارک هر پرونده تصمیم‌گیری می‌شوند و وزن هر عامل به پرونده بستگی دارد.

اینکه آیا باید سختی و مشقت اثبات شود و چه وزنی دارد نیز نکته‌ای است که برای موضع فعلی آن باید با وکیل مشورت کرد.

چه مدت کافی است؟

قوانین ذکرشده در این راهنما آستانهٔ ثابتی تعیین نمی‌کنند، بنابراین عدد تبلیغ‌شدهٔ ماه‌ها پرسش را حل نمی‌کند. ارزیابی به نوع درخواست و آنچه پرونده نشان می‌دهد بستگی دارد.

عواملی که ممکن است در کنار مدت سپری‌شده اهمیت داشته باشند:

• آیا اصلاً اتفاقی افتاده است — پرونده‌ای که مدت طولانی هیچ ثبتی ندارد با پرونده‌ای که فعالیت دوره‌ای نشان می‌دهد فرق دارد
• آیا تأخیر توضیح داده شده است — جملهٔ ثابتی که سال‌ها تکرار شود، توضیح چندانی نیست
• آیا متقاضی سهم داشته است — درخواست مدرکی که بی‌پاسخ مانده ممکن است به زیان متقاضی محاسبه شود
• پیامدها — جدایی خانواده، پایان‌یافتن وضعیت اقامت، فرزندانی که به سن مجاز نزدیک می‌شوند، از دست رفتن پیشنهاد شغلی

تأخیر ناشی از بررسی امنیتی

بررسی سوابق یا بررسی امنیتی می‌تواند یکی از دلایل کند بودن یک پرونده باشد، و علت در یک پروندهٔ مشخص را فقط از خود پرونده می‌توان تأیید کرد.

وقتی پرونده‌ای مدتی طولانی در حال بررسی‌های جاری توصیف می‌شود، اینکه آیا این امر تأخیر را توجیه می‌کند پرسشی است که بر پایهٔ مدارک ثبت‌شده تصمیم‌گیری می‌شود.

اگر گمان می‌رود بررسی امنیتی در کار است، یادداشت‌های پرونده که از راه درخواست دسترسی به اطلاعات به دست می‌آید ممکن است آن را نشان دهد؛ راهنمای نوت‌های GCMS نحوهٔ این درخواست را توضیح می‌دهد.

روند کار چگونه است

یک درخواست مندموس معمولاً از این مراحل می‌گذرد، هرچند مراحل و ترتیب آن‌ها به پرونده بستگی دارد:

1. بررسی پرونده: یادداشت‌های GCMS گرفته می‌شود، خط زمانی بازسازی می‌شود و مسئولیت وقفه‌ها ارزیابی می‌گردد
2. درخواست کتبی: نامه‌ای که از IRCC می‌خواهد تصمیم بگیرد، با مهلتی معقول برای پاسخ
3. ثبت در دادگاه: درخواستی در دادگاه فدرال برای صدور دستوری که تصمیم‌گیری را الزامی کند. در جایی که IRPA s. 72 اعمال می‌شود، s. 72(2)(d) به قاضی دستور می‌دهد درخواست را بدون تأخیر و به‌صورت خلاصه فیصله دهد
4. پاسخ وزیر: IRCC ممکن است دربارهٔ پرونده تصمیم بگیرد، به درخواست پاسخ دهد، یا هر دو
5. اجازه (leave) و جلسه، در صورتی که موضوع ادامه یابد
6. دستور: در صورت صدور، دادگاه می‌تواند به تصمیم‌گیری دستور دهد، با شرایطی که عادلانه می‌داند (Federal Courts Act, s. 44)

اگر پس از ثبت درخواست دربارهٔ پرونده تصمیم گرفته شود، درخواست ممکن است بدون جلسه پایان یابد. اینکه چنین چیزی رخ دهد یا نه به پرونده بستگی دارد.

آیا ارزشش را دارد؟

واقعیت‌هایی که وکیل ممکن است برای درخواست مرتبط بداند:

• دورهٔ طولانی پس از زمان معمول بدون هیچ فعالیتی روی پرونده
• پرسش‌های مکرر که با همان عبارت استاندارد پاسخ داده شده‌اند
• بررسی امنیتی بدون هیچ خبری برای سال‌ها
• پیامدهای مشخص مانند جدایی خانواده، فرزندی که از سن مجاز می‌گذرد، یا پایان‌یافتن وضعیت اقامت

واقعیت‌هایی که وکیل ممکن است آن‌ها را در برابر درخواست بداند:

• پرونده‌ای که تازه از زمان بررسی گذشته است
• پرونده‌ای که کار فعال و مستند روی آن دیده می‌شود
• تأخیر مرتبط با درخواستی از IRCC که هنوز بی‌پاسخ است
• درخواستی که خطر واقعی رد شدن دارد، چون رد شدن هم یک تصمیم است

دربارهٔ آخرین مورد: اگر پرونده مشکلات واقعی عدم پذیرش (inadmissibility) دارد، دستور به تصمیم‌گیری ممکن است زودتر به رد شدن بینجامد. وکیل می‌تواند این خطر را بسنجد.