میانجی‌گری اجباری در دعوای مدنی انتاریو و کنفرانس پیش از محاکمه

میانجی‌گری اجباری در دعوای مدنی انتاریو چیست؟

میانجی‌گری فرایندی است که در آن شخص ثالثی بی‌طرف به افراد درگیر در یک اختلاف کمک می‌کند با هم گفت‌وگو کنند و برای رسیدن به توافقی بکوشند که هر دو بپذیرند (rule 24.1.02). این قاعده نقش میانجی را تسهیل ارتباط میان طرف‌ها توصیف می‌کند. هدف Rule 24.1 کاهش هزینه و تأخیر و تشویق به حل‌وفصل زودهنگام و منصفانه است (rule 24.1.01).

آیا میانجی‌گری اجباری شامل دعوای من می‌شود؟

هر دعوای حقوقی در انتاریو مشمول نیست. بر پایهٔ rule 24.1.04(1)، این قاعده شامل موارد زیر است:

• دعاویی که پیش از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۰ نیز تابع آن بودند؛
• دعاویی که از آن تاریخ به بعد در شهر اتاوا، شهر تورنتو یا شهرستان اسکس آغاز شده‌اند؛ و
• از ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۴، دعاویی که به یکی از این شهرستان‌ها منتقل شده‌اند، مگر دادگاه طور دیگری حکم دهد.

حتی در این موارد نیز استثناهایی در rule 24.1.04(2) فهرست شده است. از جمله دعاوی مشمول قاعدهٔ جداگانهٔ میانجی‌گری در امور ترکه‌ها، تراست‌ها و تصمیم‌گیری جایگزین (Rule 75.1)، دعاوی فهرست تجاری (Commercial List) در منطقهٔ تورنتو، دعاوی رهن، دعاوی مشمول Construction Act (به‌جز دعاوی تراست) و دعاوی مشمول قانون فدرال ورشکستگی و اعسار (Bankruptcy and Insolvency Act). استثنای دیگری نیز برخی موضوعات را در بر می‌گیرد که در سال گذشته بر پایهٔ s. 258.6 از Insurance Act میانجی‌گری شده‌اند. دعاوی گروهی (class proceedings) فقط در صورتی مشمول‌اند که گواهی دعوای گروهی رد شده باشد (rule 24.1.04(2.1)).

یک طرف همچنین می‌تواند از دادگاه بخواهد دعوایی را از شمول این قاعده معاف کند (rule 24.1.05).

دعاوی خارج از دسته‌های بالا، بر پایهٔ متن خود قاعده، مشمول Rule 24.1 نیستند.

جلسهٔ میانجی‌گری چه زمانی باید برگزار شود؟

در اینجا «دفاعیه» معنایی تعریف‌شده دارد که شامل اخطاریهٔ قصد دفاع (notice of intent to defend)، دفاعیه (statement of defence) و اخطاریهٔ درخواست (notice of motion) در پاسخ به دعوا می‌شود (به‌جز آنکه صلاحیت را به چالش بکشد) (rule 24.1.03). برای دعوایی که به یکی از شهرستان‌های فهرست‌شده منتقل شده است، قاعدهٔ ۱۸۰ روز و تعیین خودکار اعمال نمی‌شود؛ در عوض دادگاه می‌تواند تاریخی را تعیین کند که تا آن زمان جلسه باید برگزار شود (rule 24.1.09(2.1)). دادگاه می‌تواند مهلت ۱۸۰ روز را تمدید یا کوتاه کند و عواملی مانند تعداد طرف‌ها، پیچیدگی، درخواست برنامه‌ریزی‌شدهٔ حکم اجمالی (summary judgment)، و اینکه آیا Discovery به موفقیت میانجی‌گری کمک می‌کند را در نظر می‌گیرد (rule 24.1.09(2)). طرف‌ها می‌توانند با رضایت‌نامهٔ کتبیِ ثبت‌شده نزد هماهنگ‌کننده جلسه را به تعویق بیندازند (rule 24.1.09(3)).

مهلت‌ها به وقایع پرونده و هر حکم دادگاه بستگی دارند و باید فوراً با وکیل تأیید شوند.

چه کسانی باید در میانجی‌گری حضور یابند؟

طرف‌ها، و در صورت داشتن وکیل، وکلای آن‌ها، موظف به حضورند مگر دادگاه طور دیگری حکم دهد (rule 24.1.11(1)). در جایی که ممکن است شرکت بیمه باید همهٔ حکم یا بخشی از آن را بپردازد، نمایندهٔ شرکت بیمه حضور می‌یابد و بیمه‌شده، در نبود حکم مخالف دادگاه، ملزم به حضور نیست (rule 24.1.11(1.1)). طرفی که برای سازش به تأیید دیگری نیاز دارد، باید از پیش ترتیبی دهد که در تمام مدت جلسه به آن شخص از راه تلفن دسترسی داشته باشد (rule 24.1.11(2)).

هر طرف یک بیانیهٔ مسائل (Form 24.1C) تهیه می‌کند که مسائل واقعی و حقوقی را مشخص می‌کند، موضع و منافع او را به‌اختصار بیان می‌کند و اسنادی را که محوری می‌داند پیوست می‌کند (rule 24.1.10(2) and (3)). این بیانیه برای همهٔ طرف‌های دیگر و میانجی فرستاده می‌شود.

اگر کسی حاضر نشود یا آماده نباشد چه می‌شود؟

اگر برگزاری جلسه عملاً ممکن نباشد، چون طرفی بیانیهٔ مسائل را تهیه و ارائه نکرده یا ظرف ۳۰ دقیقهٔ نخست حاضر نشده است، میانجی جلسه را لغو می‌کند و گواهی عدم رعایت (certificate of non-compliance) ثبت می‌کند (rules 24.1.10(5) and 24.1.12). سپس موضوع نزد قاضی یا قاضی کمکی می‌رود که می‌تواند کنفرانس رسیدگی (case conference) تشکیل دهد و دستور صادر کند؛ از جمله تعیین جدول زمانی، حذف اسناد، رد دعوای خواهان یا حذف دفاعیهٔ خوانده، و هزینه‌های دادرسی (rule 24.1.13).

آیا میانجی‌گری محرمانه است؟

بر پایهٔ rule 24.1.14، آنچه در جلسهٔ میانجی‌گری گفته می‌شود، به‌علاوهٔ یادداشت‌ها و سوابق میانجی، گفت‌وگوی سازشِ «بدون خدشه به حقوق» (without prejudice) تلقی می‌شود.

میانجی‌گری چگونه پایان می‌یابد؟

میانجی ظرف ۱۰ روز پس از پایان کار به هماهنگ‌کننده و طرف‌ها گزارش می‌دهد (rule 24.1.15(1)). اگر طرف‌ها دربارهٔ برخی یا همهٔ مسائل به توافق برسند، توافق را طرف‌ها یا وکلای آن‌ها امضا می‌کنند (rule 24.1.15(3)). اگر توافق دعوا را فیصله دهد، خوانده ظرف ۱۰ روز اخطاریه‌ای ثبت می‌کند که از زمان امضا، یا در توافق مشروط از زمان تحقق شرط، شمرده می‌شود (rule 24.1.15(4)).

اگر طرفی از توافق امضاشده پیروی نکند، طرف دیگر می‌تواند از قاضی درخواست کند مطابق شرایط آن حکم صادر کند، یا دعوا را چنان ادامه دهد که گویی هیچ توافقی صورت نگرفته است (rule 24.1.15(5)). با رضایت طرف‌ها، دادگاه می‌تواند جلسه‌ای اضافی را دستور دهد (rule 24.1.16).

کنفرانس پیش از محاکمه (Pre-Trial Conference) چیست؟

کنفرانس پیش از محاکمه نشستی با قاضی یا قاضی کمکی است که پس از ثبت دعوا برای محاکمه برگزار می‌شود. هدف‌های آن فراهم کردن فرصتی برای حل‌وفصل برخی یا همهٔ مسائل بدون جلسهٔ رسیدگی، و گرفتن رهنمودهایی است که به پیشبرد منصفانه و کارآمد پرونده کمک کند (rule 50.01).

در یک دعوا، طرف‌ها باید ظرف ۱۸۰ روز پس از ثبت دعوا برای محاکمه، تاریخ کنفرانس را با ثبت‌کننده (registrar) هماهنگ کنند، مگر دادگاه طور دیگری حکم دهد. اگر چنین نکنند، ثبت‌کننده آن را زمان‌بندی می‌کند و اطلاع می‌دهد (rule 50.02(1) and (2)). مگر حکم دادگاه یا دستورالعمل عملی (practice direction) طور دیگری مقرر کند، تاریخ باید حداکثر ۱۲۰ و حداقل ۳۰ روز پیش از نخستین روز محاکمه یا نخستین روز جلسهٔ دادگاه باشد (rule 50.02(2.1)). قاضی همچنین می‌تواند در زمان‌های دیگر دستور برگزاری کنفرانس پیش از محاکمه بدهد (rule 50.02(3))، از جمله در یک درخواست (application) (rule 50.03).

در کنفرانس پیش از محاکمه چه می‌گذرد؟

یک فرایند معمول پیش از محاکمه، آن‌گونه که مقررات توصیف می‌کنند، چنین است:

1. گواهی آمادگی (certificate of readiness). دست‌کم ۳۰ روز پیش از آن، هر طرف گواهی (Form 50A) تسلیم می‌کند که بیان می‌دارد آیا قصد دارد در محاکمه شاهدان نظر کارشناسی بیرونی احضار کند و، اگر چنین است، آیا هر گزارش کتبی به‌موقع ابلاغ شده و در غیر این صورت چرا (rule 50.03.1).
2. خلاصهٔ پرونده پیش از محاکمه (pre-trial brief). دست‌کم پنج روز پیش از آن، هر طرف خلاصه‌ای موجز و بدون استدلال ثبت می‌کند که ماهیت دعوا، مسائل و موضع او، شاهدان محتمل و برآورد زمان، و گام‌های باقی‌مانده را در بر می‌گیرد (rule 50.04).
3. خود کنفرانس. وکلا حاضر می‌شوند و، مگر قاضی طور دیگری حکم دهد، طرف‌ها نیز مشارکت می‌کنند (rule 50.05(1)). موضوعات شامل سازش، اقرارها، مسئولیت، خسارت و مدت محاکمه است (rule 50.06).
4. اگر سازشی حاصل نشود. قاضی می‌تواند جدول زمانی تعیین کند، در صورت لزوم تاریخ محاکمه را به تعویق اندازد (با رهنمود قاضی ارشد منطقه)، اگر تعیین جدول زمانی عملی نباشد کنفرانس رسیدگی را دستور دهد، یا دستورهای دیگری دربارهٔ نحوهٔ پیشبرد پرونده صادر کند (rule 50.07(1)).
5. گزارش. قاضی گزارشی دربارهٔ گام‌های باقی‌مانده و مدت مورد انتظار محاکمه تکمیل می‌کند که طرف‌ها یا وکلای آن‌ها گواهی می‌کنند آن را فهمیده‌اند (rule 50.08).

محدودیت‌های آنچه در کنفرانس پیش از محاکمه گفته می‌شود چیست؟

اظهاراتی که در کنفرانس پیش از محاکمه بیان می‌شود نباید به قاضی محاکمه منتقل شود، مگر آنچه در یک حکم یا گزارش پیش از محاکمه آمده باشد (rule 50.09). قاضی کنفرانس ریاست محاکمه را بر عهده نمی‌گیرد، مگر همهٔ طرف‌ها کتباً رضایت دهند (rule 50.10(1)). اگر قاضی رئیس دریابد که کنفرانس به دلایلی مربوط به رفتار یک طرف بی‌نتیجه بوده است، حکم هزینه‌ها می‌تواند پرداخت فوری را الزام کند (rule 50.12).

چه زمانی صحبت با وکیل ارزش دارد

افراد در این وضعیت معمولاً در این موارد با وکیل صحبت می‌کنند:

• اخطاریهٔ میانجی‌گری (Form 24.1B) یا اخطاریهٔ کنفرانس پیش از محاکمه می‌رسد؛
• مهلت ۱۸۰ روزه رو به پایان است و هنوز میانجی انتخاب نشده است؛
• شرکت بیمه درگیر است و روشن نیست چه کسی باید حاضر شود؛
• از گواهی عدم رعایت یا حکم هزینه سخن گفته شده است؛
• پیشنهاد سازش داده شده، یا مبلغی مورد اختلاف است؛
• توافق حاصل از میانجی‌گری در حال تنظیم است یا رعایت نشده است.

چه مدارکی گرد آورید

وکیل معمولاً این‌ها را می‌خواهد:

• ادعانامه (statement of claim)، دفاعیه (statement of defence) و هر لایحهٔ بعدی؛
• اخطاریه‌های هماهنگ‌کنندهٔ میانجی‌گری، میانجی یا دفتر دادگاه؛
• هر پیشنهاد سازش و مکاتبات مربوط به آن؛
• بیمه‌نامه‌ها و نامه‌های شرکت‌های بیمه؛
• مدارک زیان‌ها، مانند فاکتورها یا سوابق پزشکی؛
• سوگندنامهٔ اسناد (affidavit of documents) و هر رونوشت Discovery.

راهنماهای مرتبط

گام‌های پیشین: بازجویی پیش از محاکمه (Examination for Discovery) در انتاریو و ابلاغ ادعانامه. مرتبط: پیشنهادهای سازش و هزینه‌های دادرسی.